موسسه آموزش عالی آپادانا نشریه مطالعات روانشناسی آپادانا - Investigating individual and social factors affecting risky behaviors in adolescents برسی عوامل فردی و اجتماعی موثر بر رفتار های پرخطردرنوجوانان 10.22051/jera.2021.31891.2698 FA مهدی نویسنده Abstract Risk behaviors, as a serious threat to the health of the individual and society, are the product of a complex interaction of individual and social factors. This study systematically examined them using a qualitative-analytic meta-analysis method. The findings show that at the individual level, five key factors have the greatest impact: 1) borderline and antisocial personality disorders, 2) deficits in executive functions of the brain, 3) irrational beliefs about the usefulness of risky behaviors, 4) traumatic childhood experiences, and 5) emotional avoidance pattern. At the social level, three main constructs were identified: 1) low social capital (weak family and institutional ties), 2) opportunity-oriented environments (easy access to drugs and weapons), and 3) abnormal norms of reference groups. Of importance is the moderating effect of mediating variables such as psychological resilience and institutional supports, which can change the causal relationship between risk factors and behavioral outcomes. This study presents an integrated model in which the dynamic interaction of neuropsychological factors with sociocultural contexts shapes the complex system of high-risk behaviors. The findings emphasize the need to design multifaceted interventions that simultaneously focus on cognitive-emotional modification of individuals and structural transformation of social environments. چکیده  رفتارهای پرخطر به عنوان تهدیدی جدی برای سلامت فرد و جامعه، محصول تعامل پیچیده عوامل فردی و اجتماعی هستند. این مطالعه با استفاده از روش فراتحلیل کیفی-تحلیلی، به بررسی نظام‌مند پرداخته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که در سطح فردی، پنج عامل کلیدی بیشترین تأثیر را دارند: ۱) اختلالات شخصیت مرزی و ضداجتماعی، ۲) نقص در کارکردهای اجرایی مغز، ۳) باورهای غیرمنطقی درباره سودمندی رفتارهای پرخطر، ۴) تجربیات آسیب‌زای کودکی، و ۵) الگوی اجتناب هیجانی. در سطح اجتماعی، سه سازه اصلی شناسایی شد: ۱) سرمایه اجتماعی پایین (ضعف پیوندهای خانوادگی و نهادی)، ۲) محیط‌های فرصت‌محور (دسترسی آسان به مواد و سلاح)، و ۳) هنجارهای نابه‌هنجار گروه‌های مرجع. نکته حائز اهمیت، اثر تعدیل‌گری متغیرهای میانجی مانند تاب‌آوری روانی و حمایت‌های نهادی است که می‌تواند رابطه علیت بین عوامل خطر و پیامدهای رفتاری را تغییر دهد. این پژوهش الگوی یکپارچه‌ای ارائه می‌دهد که در آن تعامل پویای عوامل روان‌شناختی-عصبی با زمینه‌های اجتماعی-فرهنگی، سیستم پیچیده رفتارهای پرخطر را شکل می‌دهد. یافته‌ها بر ضرورت طراحی مداخلات چندوجهی تأکید دارند که همزمان بر اصلاح شناختی-هیجانی افراد و تحول ساختاری محیط‌های اجتماعی متمرکز باشد. /downloadfilepdf/139500